Drugi kierunek jeszcze za darmo - jest stanowisko MNiSW
Z całą pewnością jest to wspaniała nowina dla całej braci studenckiej, a w szczególności dla tych z Was, którzy chcieliby podjąć studia dzienne na kolejnym kierunku. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przychyliło się do takiej interpretacji przepisów, według której wszyscy ci, którzy zostaną przyjęci na studia jeszcze w tym roku akademickim, będą do planowanego końca studiów odbywać swoją naukę za darmo. Decydującym kryterium rozstrzygającym o zwolnieniu z odpłaty za podjęcie studiów na drugim (lub kolejnym) kierunku jest więc sam moment podjęcia przez uczelnię decyzji o przyjęciu kandydata na studia. O ile tylko taka decyzja zostanie podjęta jeszcze w tym roku akademickim (czyli do 23 września), o tyle opłata za studia nie będzie naliczana. Wyłączając dodatkowe rekrutacje (czyli II, III i kolejne nabory), w praktyce tegoroczna rekrutacja na studia dzienne na rok akademicki 2012/2013 zostanie zakończona jeszcze podczas trwania bieżącego roku akademickiego, w efekcie czego wszyscy kandydaci podejmujący kolejne studia dzienne będą mogli je ukończyć nieodpłatnie.
Informacja ta jest o tyle zaskakująca, że już większość studentów pogodziła się z tym, że odbywająca się w zeszłym roku rekrutacja była ostatnią szansą na podjęcie dodatkowych studiów za darmo. Wydawało się, że nowelizacja ustawy "Prawo o szkolnictwie wyższym" nie pozostawia żadnych wątpliwości - od następnej rekrutacji studenci podejmujący kolejne studia będą musieli za nie płacić. Po raz kolejny jednak dowiedziono, jak ważna jest precyzja w formułowaniu przepisów i jak często ustawodawca popełnia błędy (w tej konkretnej sytuacji, na szczęście, na korzyść studentów). Okazało się, że jeden źle dobrany przyimek może w istotny sposób zmienić sens przepisu. Konkretnie chodzi o treść art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy nowelizującej, która brzmi:
Art.29
2. Studenci przyjęci na studia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy oraz w roku akademickim 2011/2012:
1) studiujący bez opłat za kształcenie na więcej niż jednym kierunku studiów nie wnoszą opłat, o których mowa w art. 99 ust. 1 pkt 1a ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, do końca okresu studiów przewidzianego w programie i planie studiów;
Brak precyzji, a co za tym idzie niejasność interpretacyjną przepisu wzbudziło sformułowanie "w roku akademickim". Zwrócił na to uwagę m.in. Piotr Muller (Przewodniczący Zarządu Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego). Rozróżnił on zdecydowanie sformułowanie "w roku akademickim" oraz "na rok akademicki". Odnosząc to do najbardziej interesującego wszystkich przykładu: kandydat, który ubiegać się będzie o przyjęcie na rok akademicki 2012/2013 będzie znał wyniki postępowania rekrutacyjnego (oraz podjęta zostanie decyzja o przyjęciu na studia) jeszcze podczas trwania roku akademickiego 2011/2012. Zgodnie zatem z wykładnią językową art. 29 ust. 2 pkt 1 będzie zwolniony z ponoszenia opłat za podjęcie studiów na dodatkowym kierunku (został przyjęty w roku akademickim 2011/2012). Zakładając, że ustawodawca chciałby objąć odpłatnością za studia kandydatów z najbliższej rekrutacji powinien był użyć zwrotu "na rok akademicki".
Oczywiście samo zauważenie takiej niejasności oraz dokonanie interpretacji przez osoby lub podmioty do tego nieupoważnione nie stanowi wykładni formalnej i w żaden sposób nie uspokoiłoby studentów. Jednak sprawa miała swój dalszy ciąg i pod koniec stycznia Parlament Studentów RP złożył do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego oficjalne pytanie w sprawie interpretacji budzącego wątpliwości przepisu.
Minęło kilkanaście dni i wczoraj (czwartek 9 lutego) Ministerstwo na swojej stronie internetowej zamieściło komunikat, w którym przychyla się do przedstawionej wyżej interpretacji. Tym razem niechlujność ustawodawcy wyszła wszystkim studentom na dobre. Poniżej przedstawiam cały komunikat ministerstwa. Warto tylko dodać, że akapit "Uwaga" początkowo nie występował w komunikacie - co sugerowało, że możliwość podjęcia studiów bezpłatnych dotyczy tylko tych studentów, którzy są aktualnie na pierwszym roku. Na szczęście około godziny 20 komunikat został uzupełniony i nie pozostawia już takich wątpliwości. Jeżeli tylko decyzja o przyjęciu na studia zostanie podjęta jeszcze w tym roku akademickim (w praktyce jest tak zawsze - poza dodatkowymi rekrutacjami, które odbywają się czasami nawet i w październiku), to student nie będzie ponosił opłaty za studiowanie kolejnego kierunku.
Informujemy, że w związku z zapytaniem skierowanym do Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego przez Parlament Studentów RP, w sprawie interpretacji przepisów art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw, który dotyczy kontynuowania studiów bez wnoszenia opłat na drugim kierunku studiów stacjonarnych w uczelni publicznej, po stosowanej analizie prawnej i podjętych konsultacjach, Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przychyla się do zaproponowanej interpretacji dotyczącej ww. przepisów, uznając także, że czynnikiem rozstrzygającym wszystkie wątpliwości w tym zakresie powinna bowiem być perspektywa studentów jako głównego podmiotu systemu szkolnictwa wyższego.
Należy zatem uznać, że student pierwszego roku studiów stacjonarnych w uczelni publicznej, rozpoczętych w roku akademickim 2011/2012, może podjąć od roku akademickiego 2012/2013 studia stacjonarne w uczelni publicznej na więcej niż jednym kierunku i nie wnosić za te studia opłat do końca okresu studiów przewidzianego w programie kształcenia, o ile decyzja w sprawie przyjęcia na te studia została podjęta do końca roku akademickiego 2011/2012.
Uwaga! Przedstawiono interpretację dotyczącą konkretnego przypadku studenta pierwszego roku studiów stacjonarnych w uczelni publicznej. Analogiczna interpretacja dotyczy wszystkich studentów studiów stacjonarnych w uczelniach publicznych. Więcej przykładów podajemy w odpowiedziach na zapytania o reformę.
Warto zerknąć na strony:
- http://www.nauka.gov.pl/ministerstwo/aktualnosci/aktualnosci/artykul/mnisw-podziela-interpretacje-parlamentu-studentow-rp/
- http://www.psrp.org.pl/dla-samorzdow/interwencje/1581-termin-odplatnosci-za-drugi-kierunek-za-studia-
- http://piotrmuller.pl/1375/drugi-kierunek-studiow-bezplatny-jeszcze-rok/
- http://piotrmuller.pl/1462/drugi-bezplatny-kierunek-studiow-jeszcze-przez-rok-ministerstwo-oficjalnie-przychyla-sie-do-interpretacji/